Mua thực phẩm chức năng biếu Tết: tránh hàng giả, hàng không phép

Ban biên tập Cảnh Báo Nhà Thuốc · 14/11/2026

Muốn mua thực phẩm chức năng làm quà Tết mà không dính hàng giả, hãy mua tại nhà thuốc, siêu thị hoặc cửa hàng chính hãng có hóa đơn, kiểm tra nhãn có đủ tên thương nhân chịu trách nhiệm, số công bố, hạn dùng, dòng khuyến cáo không phải là thuốc, và tránh sản phẩm bán qua livestream với lời hứa chữa bệnh. Năm 2026 đã có 67 thực phẩm bảo vệ sức khỏe bị xác định là hàng giả và phải thu hồi, cho thấy cả những sản phẩm có bao bì đẹp, có chứng nhận kiểm nghiệm vẫn có thể là giả.

Hộp sâm, viên bổ khớp, canxi cho trẻ, collagen cho mẹ là những món quà quen thuộc mỗi dịp cuối năm. Bài viết giúp bạn biết cơ quan chức năng đang siết điều gì và người mua cần kiểm tra những gì.

Vụ 67 sản phẩm giả và bài học về giấy kiểm nghiệm

Theo báo Đầu tư ngày 7/3/2026, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) yêu cầu các địa phương rà soát, thu hồi 67 thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả và 675 sản phẩm có thành phần, hàm lượng không đúng tiêu chuẩn đã công bố. Các sản phẩm do một công ty có nhà máy tại Sóc Sơn, Hà Nội sản xuất, gia công từ năm 2018 đến 2025. Cơ quan điều tra xác định công ty đã dùng phiếu kết quả kiểm nghiệm giả để đưa sản phẩm ra thị trường. Hai sản phẩm dành cho trẻ em được nêu tên là hàng giả.

Bài học rút ra: giấy kiểm nghiệm, giấy công bố mà người bán gửi qua tin nhắn chưa đủ để chứng minh sản phẩm thật. Một doanh nghiệp làm giả có thể làm giả cả giấy tờ. Người mua cần dựa vào kênh phân phối minh bạch và tra cứu ở nguồn chính thức thay vì ảnh chụp giấy tờ do người bán cung cấp.

Bài báo cũng cho biết còn 115 mẫu khác đang được giám định. Điều đó có nghĩa danh sách sản phẩm có vấn đề có thể còn dài thêm, và người đã mua sản phẩm của các thương hiệu lạ không có nhà phân phối rõ ràng nên theo dõi thông báo thu hồi của cơ quan chức năng.

Cơ quan chức năng đang siết điều gì dịp cuối năm

Theo báo Thương hiệu và Công luận ngày 20/10/2026, Bộ Y tế ban hành Công văn 7863/BYT-QLD yêu cầu các địa phương coi việc chống hàng giả, gian lận thương mại trong lĩnh vực y tế là nhiệm vụ thường xuyên. Công văn yêu cầu tăng kiểm tra cơ sở sản xuất, kho hàng và hoạt động mua bán trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội; kiểm soát hành vi giả mạo nhãn hiệu, bao bì, tem nhãn, xuất xứ và quảng cáo sai sự thật. Doanh nghiệp được khuyến khích dùng mã định danh, tem điện tử, mã QR để truy xuất nguồn gốc.

Tại Hà Nội, VnBusiness ngày 6/11/2026 đưa tin từ ngày 2/11 đến 16/12/2026, Ban Chỉ đạo 389 thành phố tổ chức hai đoàn kiểm tra liên ngành, ưu tiên các mặt hàng tiêu dùng cao điểm cuối năm, thương mại điện tử, mạng xã hội và bán hàng qua livestream. Trong 10 tháng năm 2026, lực lượng quản lý thị trường Hà Nội đã kiểm tra 4.791 vụ, xử lý 4.201 vụ vi phạm, phạt hành chính hơn 66 tỷ đồng (số liệu chung cho mọi loại vi phạm).

Sáu bước kiểm tra trước khi mua quà sức khỏe

Chọn nơi bán có địa chỉ, có hóa đơn. Nhà thuốc đạt chuẩn, siêu thị, cửa hàng chính hãng của nhà phân phối. Lý do được giải thích trong bài tầm quan trọng của việc mua tại chuỗi nhà thuốc đạt chuẩn.
Đọc nhãn tiếng Việt. Hàng nhập khẩu bán hợp pháp phải có nhãn phụ tiếng Việt với tên tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm tại Việt Nam. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe hợp pháp có dòng khuyến cáo sản phẩm không phải là thuốc, không thay thế thuốc chữa bệnh.
Kiểm tra hạn dùng, bao bì nguyên vẹn, màng co không bị cắt dán lại, chữ in sắc nét, không lem.
Quét tem, mã QR nếu có và xem đường dẫn có dẫn về trang của nhà sản xuất hay không. Cách làm chi tiết có trong bài kiểm tra tem chống hàng giả tích hợp mã QR.
So giá với nơi bán chính hãng. Rẻ hơn quá nhiều thường có lý do; xem thêm bài vì sao hàng giả thường rẻ hơn hàng thật.
Bỏ qua sản phẩm quảng cáo chữa bệnh. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe có công dụng hỗ trợ, không điều trị dứt điểm tiểu đường, xương khớp hay ung thư.

Những kiểu quà Tết dễ dính hàng giả

Loại quà	Rủi ro thường gặp	Nên làm
Sâm, đông trùng hạ thảo dạng hộp quà	Hộp sang trọng nhưng không rõ nhà sản xuất, nhãn phụ sơ sài	Mua tại cửa hàng có hóa đơn, kiểm tra nhãn phụ tiếng Việt
Canxi, vitamin cho trẻ em	Sản phẩm trẻ em từng nằm trong danh sách hàng giả bị thu hồi năm 2026	Hỏi bác sĩ nhi trước khi mua, chọn kênh phân phối chính thức
Viên bổ khớp, bổ não cho người già	Quảng cáo như thuốc, bán qua livestream	Hỏi bác sĩ điều trị, tránh lời hứa chữa khỏi
Hàng xách tay nước ngoài	Không nhãn phụ, không người chịu trách nhiệm tại Việt Nam	Ưu tiên hàng nhập khẩu chính ngạch

Quà sức khỏe cho người đang điều trị bệnh

Với ông bà, cha mẹ đang dùng thuốc huyết áp, tiểu đường hay chống đông, một hộp thực phẩm chức năng tưởng vô hại có thể ảnh hưởng đến việc điều trị. Trước khi biếu, hãy hỏi người nhận đang dùng những thuốc gì và khuyến khích họ hỏi bác sĩ trước khi dùng thêm. Một món quà thiết thực khác là máy đo huyết áp đạt chuẩn, gói khám sức khỏe tại cơ sở uy tín hoặc đơn giản là thời gian đưa bố mẹ đi tái khám trước Tết.

Nghi mua phải hàng giả thì làm gì

Ngừng dùng và giữ lại sản phẩm, hóa đơn, tin nhắn, thông tin người bán. Nếu người dùng có biểu hiện bất thường, đưa đi khám và mang theo sản phẩm. Sau đó phản ánh với cơ quan quản lý thị trường, Sở Y tế hoặc nền tảng thương mại điện tử nơi mua hàng. Mua hàng có hóa đơn từ đầu chính là cách để việc khiếu nại sau này dễ dàng hơn.

Câu hỏi thường gặp

Thực phẩm chức năng có giấy kiểm nghiệm thì có chắc là hàng thật không?

Chưa chắc. Trong vụ 67 thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả bị thu hồi năm 2026, cơ quan điều tra xác định doanh nghiệp đã dùng phiếu kiểm nghiệm giả. Nên mua ở kênh phân phối có hóa đơn thay vì tin vào ảnh chụp giấy tờ người bán gửi.

Mua thực phẩm chức năng qua livestream có an toàn không?

Livestream là kênh đang được các đoàn kiểm tra cuối năm ưu tiên giám sát vì nhiều vi phạm. Nếu mua, hãy chọn gian hàng chính hãng có hóa đơn, kiểm tra nhãn khi nhận và tránh sản phẩm quảng cáo chữa bệnh.

Biếu thực phẩm chức năng cho người đang uống thuốc huyết áp có sao không?

Một số sản phẩm có thể ảnh hưởng đến huyết áp hoặc tương tác với thuốc đang dùng. Người nhận nên hỏi bác sĩ điều trị trước khi dùng thêm bất kỳ sản phẩm nào.

Phát hiện thực phẩm chức năng giả thì báo ở đâu?

Bạn có thể phản ánh với lực lượng quản lý thị trường, Sở Y tế địa phương hoặc sàn thương mại điện tử nơi mua, kèm hình ảnh sản phẩm, hóa đơn và thông tin người bán.